GEO nedir ve SEO'dan farkı ne?
GEO (Generative Engine Optimization), içeriğinizin ChatGPT, Gemini, Perplexity ya da Google'ın AI Overviews gibi motorların ürettiği cevapta kaynak olarak yer almasını hedefleyen çalışmadır. Ortada yeni bir uzmanlık alanı var gibi anlatılıyor, ama bizim görüşümüz şu: GEO'nun büyük kısmı iyi SEO ve açık yazıdır; üzerine birkaç yeni karar eklenir (hangi botlara izin verilecek, içerik nasıl yapılandırılacak).
Bunu Google da söylüyor. Aşağıda ne dediğine bakıyoruz.
Google AI Overviews için ne gerekiyor diyor?
Google'ın sayfasında cümle şöyle: AI Overviews ya da AI Mode'da görünmek için ek bir gereksinim yok, başka özel bir optimizasyon da gerekmiyor1. Destekleyici bağlantı olarak gösterilebilmek için sayfanın dizinde olması ve Google Arama'da snippet ile gösterilebilir olması yetiyor1.
Üç şey daha açık yazıyor: yeni makine okunur dosya, AI metin dosyası ya da işaretleme oluşturmanız gerekmiyor; eklemeniz gereken özel bir schema.org yapısı yok; yapılandırılmış veri kullanıyorsanız sayfadaki görünen metinle eşleşmeli1. Gösterilme de garanti değil: Google "dizinleme ve gösterim garanti edilmez" diyor1.
Sınırlamak istiyorsanız nosnippet, data-nosnippet, max-snippet ya da noindex kullanılıyor1. Search Console tarafında da ayrı bir AI raporu yok: AI özelliklerinde görünen siteler genel arama trafiğine, Performans raporundaki "Web" arama türünün içine dahil1.
AI özeti tıklamaları azaltıyor mu?
Elimizdeki tek ölçülü veri ABD kaynaklı. Pew Research, 900 ABD'li yetişkinin tarayıcı verisini inceledi: Mart 2025'te Google'da AI özeti çıkan sayfalarda kullanıcılar ziyaretlerin %8'inde klasik bir sonuç bağlantısına tıkladı; AI özeti görmeyenlerde bu oran %15'ti7. Özetin içindeki bir bağlantıya tıklama, bu sayfa ziyaretlerinin yalnızca %1'inde oldu7.
Aynı çalışmanın bir ayrıntısı işimize yarıyor: AI özeti, bir ya da iki kelimelik aramaların %8'inde çıkarken 10 kelime ve üzeri aramalarda bu oran %53'e çıkıyor; soru sözcüğüyle başlayan aramalarda %607. Yani uzun, soru biçimli aramalar AI özetini daha çok tetikliyor. Soruya doğrudan cevap veren içerik yazmanın somut gerekçesi bu.
Sınırı da baştan söyleyelim: bu veri ABD'li yetişkinler ve tek bir ay için. Kuzey Kıbrıs'tan Türkçe yapılan aramalarda AI özetinin ne sıklıkta çıktığına dair bir veri bulamadık. Google ise AI Overviews'dan gelen tıklamaların daha nitelikli olduğunu söylüyor1, ama bunu destekleyen bir rakam vermiyor.
Hangi botlara izin vermeli?
Her yapay zekâ şirketi birden fazla bot kullanıyor ve bunlar farklı işler görüyor: bazısı eğitim için içerik topluyor, bazısı arama sonuçlarında sizi gösteriyor, bazısı da bir kullanıcı sorduğunda sayfanızı açıyor. Karar vermeden önce hangisinin ne yaptığına bakın.
| Şirket | Arama için | Eğitim için | Kullanıcı isteğiyle |
|---|---|---|---|
| OpenAI | OAI-SearchBot2 | GPTBot2 | ChatGPT-User, robots.txt kuralları geçerli olmayabilir2 |
| Anthropic | Claude-SearchBot3 | ClaudeBot3 | Claude-User3 |
| Perplexity | PerplexityBot, eğitim için kullanılmadığı belirtiliyor4 | Perplexity-User, çoğunlukla robots.txt'yi yok sayıyor4 | |
| Googlebot ve snippet kontrolleri1 | Google-Extended5 |
Pratik sonuçlar:
- OpenAI, OAI-SearchBot'u engelleyen sitelerin ChatGPT arama cevaplarında gösterilmeyeceğini yazıyor. GPTBot'u engelleyip OAI-SearchBot'a izin vermek, içeriğin eğitimde kullanılmaması ama aramada çıkması anlamına geliyor2.
- Anthropic, Claude-SearchBot'u kapatmanın içeriğinizin arama için dizinlenmesini engelleyeceğini ve görünürlüğü azaltabileceğini yazıyor; ClaudeBot'u kapatmak ise gelecekteki içeriğin eğitim veri setlerinden dışlanması anlamına geliyor3.
- Google-Extended, içeriğin Gemini modellerinin eğitiminde ve bazı Google ürünlerinde kullanılmasını yönetiyor; Google, bunun Arama'ya dahil olmayı etkilemediğini ve sıralama sinyali olmadığını yazıyor5.
Hangi tercihin sizin için doğru olduğu eğitim konusundaki tutumunuza bağlı; bu yazıda onu söylemiyoruz. Ama en çok kaçan şey, arama botlarının farkında olmadan engellenmesi. En kolay kontrol: alanadiniz.com/robots.txt adresini açıp Disallow: / satırı olup olmadığına bakmak. Bot adları ve kuralları sık değişiyor; yukarıdakiler 25 Ekim 2026'da okuduğumuz sayfalara göre, robots.txt'yi değiştirdikten sonra OpenAI ve Perplexity yaklaşık 24 saat içinde sistemlerini güncelliyor24.
Küçük bir işletme neyle başlamalı?
Sırayla, en ucuzdan en pahalıya:
- Sayfalarınız dizinde mi? Google yalnızca dizindeki ve snippet gösterebilen sayfaları AI özelliklerinde destekleyici bağlantı yapıyor1. Bunu teknik SEO denetim listesindeki adımlarla kontrol edin.
- robots.txt arama botlarını engelliyor mu? Yukarıdaki kontrol.
- Her önemli sayfa sorulan soruya ilk paragrafta cevap veriyor mu? Bu blogda her yazının başında "Kısaca" kutusu ve soru biçimli başlıklar var; nedeni, uzun ve soru biçimli aramaların AI özetini daha sık tetiklemesi7. Bu Google'ın yazdığı bir kural değil, bizim uygulamamız.
- İşletmeniz yerel bir işse Google İşletme Profili kontrol listesine bakın: İşletme Profili kontrol listemizde adım adım var.
Hangi iddialara şüpheyle bakmalı?
Türkçe GEO yazılarında dönüşümün birkaç kat arttığını ya da gelirin üç haneli yüzdelerle yükseldiğini söyleyen rakamlar görüyoruz. Bunların çoğunun kaynağı yok, bir kısmı satış sayfası metni. Google'ın kendi belgesi gösterim garantisi vermediğini yazarken, "şu kadar kat artış" diyen bir yazıyı ciddiye almayın.
llms.txt için de aynısı geçerli: dosya, sitenin yapay zekâ ajanlarına yardımcı olması için önerilen bir biçim ve önerinin sahibi bunu "proposal" diye tanımlıyor6. Google AI özelliklerinde görünmek için yeni makine okunur dosya gerekmediğini yazıyor1; OpenAI ve Anthropic'in bot sayfalarında bu dosyayı arama ya da atıf için kullandıklarına dair ifade bulamadık. Bu sitede de bir /llms.txt var, ama sıralamaya ya da alıntıya etkisi olduğunu iddia etmiyoruz.
GEO çalışmasının sonucunu nasıl görürüm?
Google tarafında Search Console'daki Performans raporuna bakın; AI özelliklerinden gelen görünürlük "Web" arama türünün içinde, ayrı bir filtre yok1. ChatGPT ya da Perplexity'den gelen ziyaretleri ayırmak için analitik aracınızda yönlendiren kaynaklara bakmanız gerekir; sayıları kendi verinizden okuyun.
