Ana içeriğe geç

Kurulum Süreci dosyasıWeb Sitesi Rehberi

Web sitesi yaptırmadan önce hazırlamanız gereken 9 şey

Kısaca

Projeyi en çok uzatan şey tasarım değil, eksik malzeme ve belirsiz sorumluluk. İlk görüşmeden önce sitenin ziyaretçiye ne yaptıracağını, metinleri kimin yazacağını ve alan adı ile e-posta erişimlerinin kimde olduğunu netleştirin; bu üçü hazırsa geri kalanı proje sürerken tamamlanabilir.

Ahşap bir masada yelpaze gibi açılmış, üzerleri boş kraft renkli dosya kapakları; önlerinde küçük bir kehribar boncuk
Yazan
Ahmet Tuğralp Dindi
Yayın
Okuma
5 dk
Kaynak
5
Bölüm
11
Dosya
Kurulum Süreci

Web sitesi projeleri nadiren tasarım aşamasında tıkanır. Tıkandıkları yer, tasarımın doldurulması gereken anda ortaya çıkan boşluklardır: logo dosyası yok, hizmet metinleri yazılmamış, alan adının şifresini bilen kişi işten ayrılmış. Aşağıdaki liste bu boşlukları projeden önce kapatmanız için. Sıra rastgele değil; ilk maddeler diğerlerinin cevabını belirliyor.

1. Ziyaretçi sitede ne yapsın?

Tek bir cümleyle yazın. "Kurumsal görünelim" bir hedef değil. "Teklif formu doldursun", "telefonla arasın", "rezervasyon yapsın", "bayiye yönlensin" hedeftir.

Bu cümle, sayfa yapısından ana sayfanın ilk ekranına kadar her kararı belirler. Rezervasyon alacak bir otel sitesiyle bayiye yönlendiren bir üretici sitesi aynı iskeletle kurulamaz. Ajans bu soruyu sormuyorsa siz sorun.

2. Kime yazıyorsunuz, hangi dilde?

Müşterinizi yaşına ya da gelirine göre tarif etmek yerine sitede aradığı şeye göre tarif edin: fiyat mı arıyor, güven mi arıyor, adres mi arıyor?

Dil sorusu ayrı bir karar. Kuzey Kıbrıs'taki bir işletme çoğu zaman Türkçe, İngilizce ve bazen başka dillerde müşteri ağırlıyor; fiyatlar da TL, Euro ya da Sterlin olarak soruluyor. Sitenin kaç dilde açılacağına ve fiyatların hangi para biriminde gösterileceğine başlamadan karar verin. İkinci dili sonradan ekleyecekseniz bile yapının buna hazır kurulmasını isteyin.

3. Beğendiğiniz siteler ve neyini beğendiğiniz

İki üç site adresi göndermek yaygın bir alışkanlık. Faydalı olması için her birinin yanına bir cümle ekleyin: "menüsü sade", "fiyatları açıkça yazıyor", "telefondan rezervasyon iki adımda bitiyor". Sadece adres gönderirseniz tasarımcı renkleri ya da fotoğrafları beğendiğinizi sanabilir; oysa sizi etkileyen belki de formun kısalığıydı.

Beğenmediğiniz siteleri de listeleyin. Bu liste çoğu zaman daha öğreticidir.

4. Logo ve marka dosyaları

Web sitesinde logonun keskin görünmesi için vektör dosya gerekir: SVG, AI, EPS ya da vektör içeren PDF. Sosyal medya profilinden indirilmiş küçük bir PNG, büyük ekranda bulanık görünür.

Kurumsal renkleriniz varsa kodlarını da ekleyin (örneğin #183326 gibi HEX değerleri). Logonuz hiç yoksa bunu baştan söyleyin; logo ve renk seçimi siteden önce bitmesi gereken ayrı bir iştir ve logo ve kurumsal kimlik çalışması olarak planlanmalıdır.

5. Metinler: kim yazıyor, ne zamana kadar?

Projeyi en çok geciktiren madde bu.

Önce sayfa listesini çıkarın: ana sayfa, her hizmet için ayrı bir sayfa, hakkımızda, iletişim, varsa sık sorulan sorular. Sonra her sayfanın yanına metni kimin yazacağını ve teslim tarihini yazın. Metni ajans yazacaksa da size soru soracaktır; hizmetlerinizi, müşterilerin telefonda en çok sorduğu soruları ve sizi rakiplerden ayıran somut şeyleri önceden not almak bu görüşmeyi kısaltır.

"Metinleri sonra koyarız" diye başlanan projelerde tasarım, deneme metinleriyle onaylanır. Gerçek metin geldiğinde başlıklar sığmaz, bölümler boş kalır, tasarım yeniden açılır.

6. Görseller ve kullanım hakları

Elinizdeki fotoğrafları tek klasörde toplayın ve her birinin kime ait olduğunu bilin. Kendi çektiğiniz ya da çektirdiğiniz fotoğraflar en güvenlisidir. İnternetten bulunan bir görselin sitede kullanılması telif sorununa yol açabilir; stok fotoğraf kullanılacaksa lisansın ticari kullanıma izin verdiğinden emin olun.

Telefonla çekilmiş fotoğraflar çoğu zaman yeterlidir. Yeter ki bulanık olmasın, ışık yeterli olsun ve ürün ya da mekân net görünsün.

7. Erişimler: alan adı, e-posta, hesaplar

Bu madde en az konuşulan ama sonradan en çok soruna yol açan maddedir. Proje başlamadan şu erişimlerin kimde olduğunu yazılı hale getirin:

  • Alan adı paneli: Alan adı işletmenin adına kayıtlı olmalı. ICANN'ın alan adı sahiplerine yönelik belgesi, kayıt sahibinin doğru iletişim bilgisi verme sorumluluğunu ve kayıt sözleşmesine erişim hakkını açıkça tanımlıyor2. Alan adı eski bir çalışanın ya da önceki ajansın hesabındaysa bunu şimdi çözün.
  • Kurumsal e-posta: E-postanız alan adına bağlıysa (info@firmaniz.com gibi), site taşınırken e-postanın kesilmemesi için mevcut ayarların bilinmesi gerekir.
  • Mevcut site: Yenileme yapılıyorsa eski sitenin yönetim paneli ve hosting erişimi.
  • Google hesapları: Google İşletme Profili, Search Console ve Analytics hangi hesaba bağlı?
  • Sosyal medya: Sitede bağlantısı verilecek hesaplar ve yöneticileri.

8. İletişim ve yasal bilgiler

Telefon, WhatsApp numarası, e-posta, açık adres ve çalışma saatleri sitede, Google İşletme Profili'nde ve sosyal medyada birebir aynı yazılmalı. Google'ın İşletme Profili yönergeleri işletme adının tabelada ve resmi belgelerde kullanılan adla aynı olmasını istiyor3; aynı özen adres ve telefon için de geçerli.

Site bir iletişim formu, randevu formu ya da analitik aracıyla kişisel veri toplayacaksa aydınlatma metni ve çerez bildirimi gerekir. Bunun için ticaret unvanınızı, açık adresinizi ve formlarda hangi bilgileri isteyeceğinizi bilmeniz gerekir. KKTC'de kurulu işletmeler 89/2007 sayılı yasayı5, Türkiye'dekiler KVKK'yı, Avrupa'dan müşteri kabul edenler ayrıca GDPR'ı dikkate alır.

Bu yazı hukuki görüş değildir. Metinleriniz yayına girmeden önce bir hukukçu tarafından kontrol edilmelidir.

9. Kim onaylıyor, yayından sonra kim güncelleyecek?

Tasarımı ve metinleri onaylayacak tek bir kişi belirleyin. Onay üç ortağın ya da iki departmanın ayrı ayrı görüşüne bağlıysa her tur birkaç gün sürer ve geri bildirimler birbiriyle çelişir. Karar vericiler birden fazlaysa görüşleri toplayıp ajansa tek liste halinde iletecek kişiyi seçin.

Yayından sonrası da aynı soruyu taşır: fiyat değiştiğinde, yeni hizmet eklendiğinde ya da kampanya başladığında siteyi kim güncelleyecek? Siz güncelleyecekseniz yönetim panelinde hangi alanların değiştirilebilir olacağını baştan isteyin. Ajans güncelleyecekse bunun bir bakım anlaşmasıyla mı, iş başına mı yapılacağını netleştirin.

En sık yapılan hata: eski siteyi hesaba katmamak

Sitesini yenileyen işletmeler çoğu zaman yeni tasarıma odaklanıp eski sitenin adreslerini unutur. Eski sitedeki sayfalar Google'da sıralanıyor ve başka sitelerden bağlantı alıyorsa, adresleri değişen her sayfa için yönlendirme yapılmadığında o sayfalar 404 hatası verir ve biriken görünürlük kaybolabilir.

Hazırlık listesine bir madde daha ekleyin: eski sitenin sayfa listesi. Search Console erişiminiz varsa hangi sayfaların arama trafiği aldığını oradan görebilirsiniz1. Bu listeyi ve sitenin genel teknik durumunu teknik SEO denetimi yazısındaki kontrollerle birlikte ele almak yenilemenin en riskli kısmını baştan görmenizi sağlar.

Hepsi hazır olmadan başlanabilir mi?

Başlanabilir, ama her madde aynı ağırlıkta değil. Birinci madde (sitenin amacı), beşinci madde (metin sorumluluğu) ve yedinci madde (erişimler) netleşmeden başlamamanızı öneririz; bu üçü eksikse proje başlar, sonra bekler. Görseller, örnek siteler ve yasal metinler proje sürerken tamamlanabilir.

Bu hazırlığı yaptıktan sonra ajanslardan gelecek teklifleri karşılaştırmak da kolaylaşır, çünkü herkes aynı bilgiyle teklif vermiş olur. Bizim bir projeye nasıl başladığımızı web tasarım sayfasında anlatıyoruz.

Kaynaklar, metindeki numaralarla

  1. Google Arama Merkezi: SEO başlangıç kılavuzudevelopers.google.com, erişim
  2. W3C: WCAG 2 genel bakışw3.org, erişim
  3. KKTC Kişisel Verileri Koruma Kurulukvkk.gov.ct.tr, erişim

Sıradaki ve ilgili

Sık sorulan sorular

Sorunuz burada yoksa bize yazın.

Bu konuda yardıma mı ihtiyacınız var?

Durumunuzu anlatın, kapsamı ve süreyi yazılı olarak çıkaralım.