KKTC'deki işletme için hangi alan adı uzantısı doğru?
Çoğu işletme için .com. Gerekçesi Google'ın uzantılara bakışında: ülkeye bağlı uzantılar (ccTLD) Google'a ve ziyaretçiye sitenin belli bir ülke için yapıldığını güçlü biçimde söylüyor. ICANN'in ülke kodu olarak listelemediği uzantılar ise, .com dahil, ülkesiz uzantı sayılıyor1.
Kuzey Kıbrıs'taki bir işletme çoğu zaman tek bir ülkeye hitap etmiyor. KKTC'den gelen müşteri, Türkiye'den gelen müşteri, adaya tatile gelip ürün ya da hizmet arayan yabancı. Bu karışıma ülke sinyali veren bir uzantı yardımcı olmaz; .com olur.
| Uzantı | Google'ın okuduğu sinyal | Dikkat edilecek |
|---|---|---|
.com | Belirli bir ülkeye bağlı değil | KKTC, Türkiye ve yurt dışına aynı adresten hitap etmek için en esnek seçenek |
.com.tr | Türkiye'ye bağlı ülke uzantısı | Belgesiz tahsis ediliyor; KKTC'deki şirket için kayıt kuruluşuna sorun |
.nc.tr, .ct.tr | Kuzey Kıbrıs için ayrılmış ikinci seviye adlar olduğu söyleniyor | Önermiyoruz, nedeni aşağıda |
Üçüncü satırdaki iki uzantı ilginç görünebilir ama dikkatli olun. Vikipedi bunları Kuzey Kıbrıs'ın ikinci seviye adları olarak anıyor9; oysa TRABİS yönetmeliğinin ekindeki alt alan listesinde ne nc ne ct var2. Kim veriyor, hangi belgeyle veriyor, işletme alabiliyor mu: resmî bir kaynakta bunu bulamadık. Alınabildiği belli olmayan bir uzantıya markanızı bağlamayın.
.com.tr'yi ne zaman düşünmeli?
Müşterilerinizin neredeyse tamamı Türkiye'deyse. Bir şeyi baştan bilin: .tr Türkiye'nin ülke kodu, yani Google'ın belgesindeki mantıkla bu uzantı siteyi Kuzey Kıbrıs'a değil Türkiye'ye bağlı gösterir. KKTC'de oturup yalnızca Türkiye'ye satış yapan bir e-ticaret işletmesi için ülke sinyali işe yarayabilir. Başvuru tarafında yönetmelik, alan adına sahip olmak için "gerçek veya tüzel kişiler"in başvurabileceğini söylüyor ve com.tr belgeli tahsis edilen alt alanlar arasında değil2. Yönetmelikte uyruk ya da Türkiye'de kurulu şirket şartı yok. Yine de başvurunun yapıldığı kayıt kuruluşu kendi formunda ek bilgi isteyebilir; almadan önce ona sorun.
İki uzantıyı birden alıp birini ötekine yönlendirmek de bir seçenek. Yönlendirmenin düzgün çalışıp çalışmadığına teknik SEO denetimindeki altıncı kontrolle bakabilirsiniz.
Alan adı kimin adına kayıtlı olmalı?
İşletmenin adına. Bu kuralı ICANN'in sayfası bu sözlerle yazmıyor; ama o sayfa kayıt sahibine iki yük bindiriyor: WHOIS gibi dizinlerde yayımlanan bilginin doğru olması ve değişikliklerin hemen bildirilmesi, ve kaydın kullanımı konusunda tek sorumlunun kayıt sahibi olması4.
Alan adı ajansın ya da eski bir çalışanın hesabında duruyorsa kayıt sahibi olarak sorumluluk ona ait, ama site sizin. Anlaşmazlık çıkınca elinizde yalnızca bir tabela kalır.
Yeni bir site yaptırıyorsanız bu sorunun cevabını projeden önce alın. Hangi erişimlerin kimde olması gerektiğini web sitesi yaptırmadan önce hazırlanacaklar listesinin yedinci maddesinde anlattık.
Alan adı yenilenmezse ne olur?
İşletmelerin en pahalıya patlayan hatası bu ve nedeni genellikle unutkanlık değil, hatırlatma e-postasının ölü bir adrese gitmesi.
.com gibi genel uzantılarda ICANN, yenilemeyi kaçırırsanız adı kısa süreliğine ya da kalıcı olarak kaybedebileceğinizi yazıyor; ICANN'in süresi dolmuş bir adı size geri verme yetkisi de yok5. Kurtarma politikası (ERRP) silinmeden sonra 30 günlük bir geri alma dönemi öngörüyor ve kayıt kuruluşlarından, sona ermeden yaklaşık bir ay ve bir hafta önce olmak üzere en az iki hatırlatma göndermesini istiyor. Aynı sayfa, bu sırada kayıt kuruluşunun adın DNS kaydını kesebileceğini, siteniz ve alan adına bağlı e-posta adresinizin çalışmayacağını da söylüyor6.
.tr alan adları ayrı kurallara bağlı. Bir seferde en az bir, en fazla beş yıl için tahsis ediliyor3. Yönetmelik, yenileme tamamlanmayan adın kullanımının iki ay süreyle durdurulacağını yazıyor2. Sonrasında ne olacağı kayıt kuruluşuna göre değişebilir; süre dolmadan kuruluşunuza sorun.
Pratik olarak üç şey:
- Otomatik yenilemeyi açın.
- Hatırlatmaların gideceği e-posta alan adınıza bağlı bir adres olmasın. Alan adı düşerse o adres de düşer; bir kişisel ya da ortak Gmail adresi kullanın.
- Uzun süreli yenileme, her yıl unutma riskini kaldırır.
Hosting KKTC'de mi olmalı, yurt dışında mı?
Sıralama açısından fark etmiyor ya da çok az ediyor. Google sunucu konumunu "hedef kitleye dair bir sinyal olabilir" diye anıyor ve ardından kesin bir ölçüt olmadığını ekliyor: çünkü birçok site CDN kullanıyor ya da altyapısı daha iyi olan bir ülkede barınıyor. Ülke kodlu bir uzantı kullanıyorsanız Google'ın kendi tablosunda sunucu konumu "önemsiz" yazıyor1.
Asıl soru hız. Kuzey Kıbrıs'taki ziyaretçi için "Türkiye'deki sunucu daha hızlı" ya da "yerel sunucu daha hızlı" diyen yazılara ölçüm olmadan güvenmeyin; ada için kamuya açık bir gecikme verisi yok.
Kendiniz ölçün. Hosting adaylarından deneme sayfası isteyin, kendi bağlantınızdan tarayıcıda geliştirici araçlarını açın, Ağ sekmesinde sayfanın isteğine tıklayıp "Waiting for server response" süresine bakın. Bunu farklı saatlerde birkaç kez yapın.
Sunucu yurt dışındaysa kişisel veri sorunu olur mu?
Olabilir, ama bu sorunun cevabını vermeyeceğiz. KKTC'deki 89/2007 sayılı yasanın 11. maddesi, kişisel verinin diğer ülkelere transferini Kurulun vereceği "Transfer Ruhsatı"na bağlıyor ve ruhsatı yalnızca ilgili ülke yeterli koruma sağlıyorsa veriyor; yeterli koruma yoksa bazı istisnalar sayılıyor, bunların arasında bilgiye konu kişinin açık onayı da var7. Kurul, bu transferler için Ücret ve Ruhsat Tüzüğü'nün 22 Ağustos 2024 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandığını ve KKTC dışına kişisel veri aktaran kurumların yükümlülüklerini yerine getirmesi gerektiğini duyurdu8.
Burada bilmediğimiz şey şu: formdan toplanan ad, telefon ve e-postanın yurt dışındaki bir hosting sunucusunda durması bu maddenin kapsamına giriyor mu? Metin bunu açıkça yazmıyor. Site form ya da rezervasyon alıyorsa bu soruyu bir hukukçuya sorun.
Bu yazı hukuki görüş değildir. Sunucu konumu ve kişisel verinin ülke dışına aktarımıyla ilgili kararınızı bir hukukçuyla kontrol edin.
Hosting ya da alan adı sağlayıcısı seçerken neye bakılır?
Fiyat listesinden önce şu üç cevaba:
- Hesabın sahibi kim? Hosting hesabı ve alan adı paneli işletme adına, işletmenin e-posta adresiyle açılmış olmalı.
- Yedek nerede duruyor? Yedek aynı sunucuda duruyorsa sunucu giderse yedek de gider.
- Alan adı e-postası aynı yerde mi? Hosting değiştirirken e-postanın kesilmemesi için mevcut ayarların kaydını tutun.
Bu işleri tek elden yürütmek isteyenler için bakım, hosting ve destek sayfamızda neleri üstlendiğimizi anlatıyoruz.
