Kendi alan adında QR menü neden daha sağlam?
QR kod bir adrese götürür. O adres bir servisinse (örneğin servisadi.com/sizinkafe), servise bağlı kalırsınız. Kendi alan adınızsa (sizinkafe.com/menu) menü sizin elinizdedir.
Fark baskıda ortaya çıkıyor. İki QR kod üreticisi de kendi sayfalarında dinamik kodların abonelik bitince çalışmayı bıraktığını yazıyor. Biri "kodlar çalışmaz" diyor, çünkü canlı kodlar aktif aboneliğe dayanıyor3; öbürü, ödeme yapılmazsa dinamik kodun süresinin dolduğunu ve statik kodların dolmadığını belirtiyor4. Masa kartlarını ve menü kapaklarını bastırıp aboneliği bırakırsanız, o kartlardaki kodlar çalışmaz.
Piyasadaki Türkçe QR menü rehberlerinin çoğu bir servise üye olmanızı öneriyor. Bu menüyü hızlı açıyor, ama adres sizin olmuyor. İşletme adınızı taşıyan bir adres hem müşteriye güven veriyor hem de menünüz Google'da sizin sitenizin bir sayfası olarak yer alabiliyor.
QR kod için ücret ya da lisans gerekir mi?
Hayır. Denso Wave, JIS ya da ISO standartlarına uyulduğu sürece QR Code'un serbestçe kullanılabildiğini ve lisans gerekmediğini yazıyor2. "QR Code" sözcüğü bir ticari marka, ama kod deseni (görsel) için marka yazısı eklemek gerekmiyor2. Yani menü için kod üretmek bedava; ödeme istenen şey dinamik yönlendirme ve istatistik.
Kendi alan adınızda menü kurarken statik kod yeter: kodun içine doğrudan adresiniz (sizinkafe.com/menu) yazılır, menü değişse de adres değişmez.
Adım adım kurulum
- Kalıcı bir adres seçin.
sizinkafe.com/menugibi kısa ve değişmeyecek bir adres. QR bu adrese gider, menünün içeriğini istediğiniz zaman güncelleyebilirsiniz. Alan adının kimin adına kayıtlı olması gerektiğini KKTC alan adı yazımızda anlattık. - Menüyü sayfa olarak yayınlayın. Telefonda yakınlaştırmadan okunan bir sayfa, kaydırarak okunan bir PDF'ten rahat. Google PDF'leri de dizinleyebiliyor6; yani bu bir arama kuralı değil, okunurluk ve güncelleme kolaylığı tercihi.
- Statik QR kodu üretin. Adresi yapıştırın, görseli indirin. Abonelik istenen kod dinamik kod olabilir; statik olanı seçin.
- Telefonlarla deneyin. Apple, iPhone'da Kamera uygulaması ya da Denetim Merkezi ile QR kodların okunabildiğini yazıyor1. Google'ın Pixel yardım sayfası da Kamera uygulamasının kodu otomatik tanıdığını ve fotoğraf çekmeye gerek olmadığını yazıyor12; öteki Android markaları için ayrı bir Google sayfası bulamadık. Kodu hem iPhone'da hem Android'de, baskıdan çıkmış hâliyle (küçük boyda, ışıkta) kendiniz okutun.
- Google İşletme Profili'ne menü bağlantısını ekleyin. Yol: profili düzenle, işletme bilgileri, iletişim, menü bağlantısı5. Değişikliğin Haritalar ve Arama'da görünmesi 24-48 saat sürebiliyor5. Profilin geri kalanı için İşletme Profili kontrol listesine bakın.
Menü için yapılandırılmış veri işe yarar mı?
Beklentiyi düşük tutun. Google'ın yapılandırılmış veri galerisinde menü için ayrı bir özellik görünmüyor8. LocalBusiness belgesinde yalnızca menu alanı var: yemek sunan işletmeler için menünün tam adresi7. Bu alanı doldurmak zararsız, ama arama sonuçlarında özel bir menü kutusu beklemeyin.
QR menü fiyat listesi yerine geçer mi?
Hukuki kısım burası ve ülkeye göre değişiyor.
Türkiye. Fiyat Etiketi Yönetmeliği'ne göre lokanta ve kafelerde fiyat listesi giriş kapısının önünde ve hizmet verilen masaların üzerinde bulunur. Masalarda fiyat listeleri karekodla da gösterilebilir, ancak tüketici isterse listenin ayrıca verilmesi zorunlu9. Yani QR tek başına yetmiyor. Gıda etiketleme yönetmeliği ise toplu tüketim yerlerinde ambalajsız gıda için alerjen bilgisinin menü, yazı tahtası ya da broşür gibi araçlarla verilmesini istiyor11.
KKTC. Etiket, Tarife ve Fiyat Listeleri Tüzüğü, hizmet sunan satıcıların fiyat listesini önceden belirtip görünür yerde tutmasını ve listenin kitapçık hâlinde servis öncesi her tüketiciye ulaştırılmasını istiyor10. Tüzükte QR menü hakkında bir hüküm bulamadık. Menüde alerjen bildirimi için KKTC'de geçerli bir düzenleme de bulamadık; "yok" demiyoruz, bulamadık diyoruz.
Pratik sonuç: QR menüyü kullanın ama masada ya da kasada basılı bir fiyat listesi de bulundurun.
Bu yazı hukuki görüş değildir. Fiyat listesi ve alerjen yükümlülüklerini bağlı olduğunuz kurumdan ya da bir hukukçudan teyit edin.
En sık yapılan hatalar
- Baskıya girmeden önce QR'ı gerçek telefonlarda denememek.
- Kodu aboneliği olan bir servisten üretip adres sizin olmadığı için menüyü taşıyamamak.
- Menüyü yalnızca telefondan yakınlaştırarak okunan görsel olarak koymak. Görsel olarak konan menü metin olarak aranamaz; yazıyı metin tutun.
Kendi sitenizde menü sayfası kurmak istiyorsanız web tasarım hizmetimiz ve restoran ve kafe sayfamız bu işin çerçevesini anlatıyor.
